logo-agahinvest

شرکت سبدگردان آگاه با 20 میلیارد ریال سرمایه ثبت شده، به عنوان یکی از زیرمجموعه‌های گروه مالی آگاه شروع به کار کرده است. با تجربه سال‌ها مدیریت سرمایه، این شرکت قادر است دارایی شما را در بورس اوراق بهادار مدیریت کند.
کسب سود بدون نیاز به درگیری‌ها و دغدغه‌های فکری و کمک تیم مدیریت سرمایه آگاه و تحلیلگران برتر اکنون برای شما فراهم شده است.

ایمیل: info@agahinvest.com
تلفن: 02182154200
آدرس: تهران، خیابان نلسون ماندلا (آفریقا)، بالاتر از میرداماد، بن بست پیروز، پلاک ۱۳

کامودیتی چیست و انواع آن کدام است؟

شرکت سبدگردان آگاه > سبدگردانی  > کامودیتی چیست و انواع آن کدام است؟
کامودیتی چیست

کامودیتی چیست و انواع آن کدام است؟

یکی از لفظ‌های رایج در بازارهای مالی کامودیتی است که طیف وسیعی از کالاهایی که در بازار خرید و فروش می‌شوند را در بر می‌گیرد. به تعبیر دیگر اقتصاددانان به کالا یا خدمتی که تولید آن استاندارد و قابل کپی شدن است و در مقیاس فراوان و آسان در بازار وجود دارد، کامودیتی می‌گویند. برای آشنایی بیشتر با این اصطلاح شما را به مطالعه این مقاله دعوت می‌کنیم. در ادامه بررسی می‌کنیم که کامودیتی چیست و انواع آن کدام است؟

 

کامودیتی چیست؟

 

در تعاریف، کامودیتی را کالایی گفته‌اند که قابلیت معامله با کالاهای مشابه را دارد. معمولا این کالاها در دسته مواد اولیه صنایع قرار می‌گیرند. بنزین، نفت، سوخت جت، برق، روغن‌های خوراکی، سیمان، گرانول، کود شیمیایی و به طور کل مواد خام جزو کامودیتی‌ها هستند اما در مفهوم کلی‌تر، حتی موادی که روی آن‌ها پردازش انجام شده است نیز کامودیتی هستند. با این حساب، دنیا پر از صنایع کامودیتی شده است و روز به روز هم بر تعداد محصولات کامودیتی‌ شده اضافه می‌شود. گفتنی است که نام دیگر کامودیتی کالای اولیه است و Commodity Market ترجمه کلمه «بازار کالا» است. اصطلاح کامودیتی نخستین بار توسط اقتصاددان‌ها مطرح شد و در بازار بورس نیز عبارت «بورس کالا»، در مقابل واژه Commodity مورد استفاده قرار می‌گیرد. از مهم‌ترین و معروف‌ترین بازارهای کالایی می‌توان بهCBOT ،LME ، CME وNYMEX  اشاره کرد.

کامودیتی‌ها کالاهایی هستند که در زندگی روزمره از آن استفاده یا به عنوان یک دارایی، در بازار خرید و فروش می‌کنیم. ویژگی اصلی آن‌‌ها که بسیار مورد توجه قرار می‌گیرد قیمت است. قیمت کامودیتی‌ها به طور مستقیم بر قیمت کالاهای نهایی تاثیر می‌گذارد و از این جهت برای اقتصاددانان حائز اهمیت است. به این ترتیب می‌توان کامودیتی را به گونه دیگر نیز تعریف کرد و اصطلاحا کالا یا خدمتی را که در تمام بازار خود، دارای ویژگی‌های کیفی تقریبا یکسانی است و جز قیمت نمی‌توان تفاوت دیگری بین نمونه‌های آن پیدا کرد، کالای اولیه یا کامودیتی نامید.

 

انواع کامودیتی‌ها کدامند؟

 

به طور کلی کامودیتی‌ها در دو دسته زیر قرار می‌گیرند:

۱-  کامودیتی سخت

۲-  کامودیتی نرم

به آن دسته از محصولاتی که به صورت طبیعی در طبیعت وجود دارند مانند نفت، طلا و… کامودیتی سخت می‌گویند و اکثر محصولات کشاورزی مانند ذرت، سویا، گندم و… در دسته کامودیتی‌های نرم قرار می‌گیرند.  از ویژگی کامودیتی‌های نرم این است که به علت حساسیت بالای این محصولات نسبت به تغییرات اقلیمی و آب و هوایی در اکثر مواقع تغییر قیمت‎‌های فصلی در بازار این دسته از کامودیتی‌ها دیده می‌شود.

لازم به ذکر است که برای بررسی انواع کامودیتی‌ها، باید انواع بازارهای کالایی را مورد بررسی قرار دهیم و برای این کار باید یک شاخص جامع مانند شاخص CBR (Commodity Research Bureau Index) داشته باشیم. در شاخص CRB  اثرات ۱۹ کالا در دو حالت نقدی و آتی وجود دارد و این کالاها به ۴ دسته با وزن‌های متفاوت تقسیم شده‌اند که عبارتند از: محصولات کشاورزی، انرژی، فلزی و فلزات گران‌بها.

طریقه استفاده از این شاخص به این صورت است که با کاهش قیمت یکی از محصولات نامبرده، شاخص CRB نیز روند کاهشی می‌یابد و در نتیجه دلار افزایش یافته و تورم کم می‌شود. در ادامه قیمت اوراق قرضه و سایر قیمت‌ها در بازار سهام صعودی می‌شوند. شاخص‌های دیگری نیز در این زمینه استفاده می‌شوند مانند BCI، شاخص مواد خام گلدمن ساکس، شاخص بین المللی مواد راجرز، شاخص بانک جهانی، CCI و… .

 

ویژگی کامودیتی‌ها چیست؟

 

همان‌طور که در تعریف کامودیتی گفتیم ویژگی اصلی کامودیتی قیمت است که در این بازار کاملا به عرضه و تقاضا وابسته است. زمانی که هیچ تولیدکننده‌ای در بازار نباشد قیمت تمام شرکت‌ها یکسان هستند و کامودیتی‌ها از لحاظ قیمتی تفاوت خاصی بین‌شان نیست؛ در این حالت، قیمت بر اساس فرصت‌های بازاری و تقاضا تنظیم می‌شود البته این موضوع باعث رونق بازار دلالان می‌شود.

از ویژگی‌های دیگر کامودیتی‌ها این است که دارای معیار و استانداردی برای اندازه‌گیری هستند. یعنی هر کامودیتی باید حد استانداردی داشته باشد که برای واحدهای اندازه‌گیری مانند وزن، چگالی و… معمول و یکسان است. به همین جهت محصولاتی چون الماس که منحصر به فرد و یکتا هستند به علت نداشتن این ویژگی در دسته کامودیتی‌ها قرار نمی‌گیرند.

ویژگی دیگر کامودیتی‌ها ارتباط آن‌ها با پول است؛ زیرا در گذشته کامودیتی نوعی روش برای پرداخت به حساب می‌آمد. ابتدا از مروارید به علت گرانبها بودنش برای پرداخت قیمت کالاها و سرویس‌ها استفاده می‌شد تا این که بعدها، فلزات ارزشمندی چون نقره و طلا، جایگرین شدند. چندی بعد به علت کمیاب بودن نقره و طلا از پول تعهدی که پشتوانه طلا داشت و پس از آن از پول استفاده شد.

کامودیتی‌ یک ابزار اقتصادی عالی به حساب می‌آید و با وجودی که امروزه جایگاه خوب و مستحکم گذشته خود را در سیستم‌های اقتصادی ندارند اما آن‌ها محصولاتی هستند که مردم و صنعت همیشه به وجودشان نیاز دارند. بنابراین نه می‌شود آن‌ها را حذف و نه با موارد دیگر جایگزین کرد.

 

عوامل موثر بر بازار کامودیتی‌ها

 

بازار کامودیتی در کل دنیا متاثر از پارامترهای اقتصاد کلان است. پارامترهایی چون عرضه و تقاضا و تغییر موجودی انبارها یا تنش‌های سیاسی و ریسک‌های مرتبط با آن. در ادامه عواملی که بر بازار کامودیتی‌ها اثرگذار است را فهرست کرده‌ایم. این عوامل به شرح زیر است:

  • میزان عرضه و تقاضا
  • میزان تولید، وجود محدودیت‌ها و موانع بر سر راه تولیدکنندگان اصلی در جهان
  • شاخص دلار
  • تغییرات ذخایر یا انبار کالاها
  • سیاست‌های پولی و مالی دولت‌ها و بانک مرکزی کشورهای مهم و تاثیرگذار مانند چین و آمریکا
  • شاخص‌های مهم اقتصادی کشورهای موثر
  • کاهش ارزشدلار در برابر سایر ارزها مخصوصا یوآن و یورو  
  • کاهش نرخ بهره در اقتصاد کشورهای قدرتمند جهان
  • اتخاذ سیاست‌های تقویت کننده و مفید در عرصه کامودیتی‌ها
  • وقوع رخدادهای طبیعی یا سیاسی که به نحوی بر عرضه کامودیتی‌ها تاثیرگذار است

 

عوامل نامبرده بر رونق بازار کامودیتی‌ها اثرگذار است و اگر عکس موارد بالا رخ دهد، شاهد افت بازار کامودیتی‌ها خواهیم بود. لازم به ذکر است که وضعیت اقتصادی کشورهایی که مصرف‌کننده عمده کامودیتی هستند بر سایر شاخص‌ها تاثیر می‌گذارد. به عنوان مثال مدتی به علت سرد شدن اقتصاد چین بازار کامودیتی بی‌رونق و در رکود بود زیرا چین تقریبا ۵۰ درصد کامودیتی‌ها را مصرف می‌کند. به همین منظور برنامه‌ای برای توسعه چین و رشد زیرساخت‌ها و مسکن در این کشور هدف‌گذاری شد که این کار سبب رشد مصرف کامودیتی شد. در واقع اقتصاد جهانی امیدوار است با کاهش تنش‌های تجاری بین چین و آمریکا وضعیت اقتصادی بهتری رقم بخورد و رشد تقاضا برای کامودیتی‌ها به وجود بیاید.

 

معادلات کامودیتی چگونه انجام می‌پذیرد؟

سرمایه‌گذاری در سهام شرکت‌ها، یکی از راه‌های معامله کامودیتی‌ها است. به موازات بازارهای فیوچرز کامودیتی‌ها، بازارهای سهامی وجود دارند که فرصت سرمایه‌گذاری موازی را برای سرمایه‌گذاران ایجاد می‌کنند تا با سرمایه‌گذاری در این حوزه بتوانند از رشد قیمت شرکت‌های فعال در حوزه کامودیتی سود کنند.
در حقیقت کامودیتی‌ها نوعی دارایی مالی هستند که به عنوان رقیبی برای سهام شناخته می‌شوند. جا به جایی نقدینگی بین بازار فیوچرز کامودیتی و بازار سهام نیز ابزاری برای کسب بیشترین بازدهی برای سرمایه‌گذاران است.
معامله در بازار آتی یا به صورت CFD نیز وجود دارد. CFD مخفف کلمه Contract for Difference و به معنای قرارداد ما به التفاوت است. در این روش، سود با توجه به تفاوت قیمت خرید با فروش به دست می‌آید و سود حاصله از تغییرات قیمتی به دست می‌آید.
روند معاملاتی کامودیتی‌ها ناشی از افزایش قیمتی که به دنبال یک افزایش تقاضای شدید است ایجاد می‌شود. ضمن این که یکی از ویژگی‌های مهم و لازم کامودیتی‌ها، دارا بودن استانداردهای حجمی، وزنی یا به طور کلی اندازه‌گیری است.

 

کامودیتی محور چیست؟

کامودیتی محور یعنی سهم‌هایی که بر پایه و محور کامودیتی هستند. سهام کامودیتی در بورس ایران کم نیستند. حال اگر سوال شما این است که صنایع کامودیتی محور یا شرکت‌های کامودیتی محور در بورس ایران کدامند؟ و سهم های کامودیتی محور چه فرقی با سهام های عادی بازار سرمایه دارند؟ باید بگوییم که سهام‌هایی که در گروه‌های پالایشی، فلزات، نفت و گاز، معدنی و بعضی سهام‌های صنایع غذایی قرار دارند سهم‌ های کامودیتی محور بورس هستند.
نکته دیگر این که قیمت سهام گروه‌های کامودیتی محور در بورس با توجه به نرخ‌های جهانی تغییر می‌کنند. یعنی اگر قیمت نفت و گاز افزایش یابد، شرکت های مرتبط با نفت و گاز در ایران نیز تاثیرات قیمتی خواهند داشت.

 

لیست سهام کامودیتی محور در بورس

همان‌طور که گفتیم بورس تهران بازاری کامودیتی محور است و شرکت‌های مانند پتروشیمی خلیج فارس، فولاد مبارکه اصفهان و صنایع مس ایران که از بزرگ‌ترین شرمت‌های بازار سرمایه هستند همگی جزو نمادهای کامودیتی بورس هستند. طبق آمار تقریبا ۵۰ درصد صنایع بورس، صنایع کامودیتی محور هستند که سه صنعت پتروشیمی، فلزات اساسی و معدنی به عنوان جذاب‌ترین صنایع در سال ۱۴۰۰ شناخته شده‌اند.
در زیر به بعضی از سهم‌های کامودیتی مجور در بورس ایران اشاره کرده‌ایم.
فملی: فملی نماد صنعت مس ایران است و یکی از پرتقاضاترین سهم‌های بازار بورس.
فولاد: فولاد مبارکه اصفهان یکی از کامودیتی‌های تأثیرگذار در بازار بورس ایران است که روند قیمت جهانی فولاد، تأثیر زیادی بر روند معاملاتی این نماد می‌گذارد.
کروی: کروی نماد توسعه معادن روی ایران است. این کامودیتی نیز از قیمت جهانی قلع و روی تاثیرپذیر است.
کگل: نماد صنعتی و معدنی گل گهر است که همیشه جزو سهم‌های موثر بازار بورس بوده است.
فایرا: فایرا نماد آلومینیوم ایران و از کامودیتی‌های گروه فلزات اساسی است. قیمت مواد آلومینیومی روی نیز روی فایرا تاثیر می‌گذارد.

تاثیر کامودیتی‌ها بر بورس ایران

بخشی از بازار بورس اوراق بهادار ایران به بورس کالا اختصاص دارد و در اصل  بورس بازاری کامودیتی محور است. از جهت دیگر بسیاری از شرکت‌های موجود در بازار بورس خواه ناخواه با فروش داخلی یا صادرات خارجی تحت تاثیر نرخ جهانی کالا هستند. به تعبیری دیگر نرخ جهانی کالا بر تمامی کالاها در سطح جهان تاثیر می‌گذارد. در نتیجه به طور غیر مستقیم بر قیمت سهم و سودآوری شرکت‌ها نیز مداخله دارد. مانند شرکت‌های فعال در صنایعی چون فولاد، سنگ آهن، پتروشیمی، پالایشی و… . گفتنی است که مهم‌ترین و بیشترین تاثیرپذیری را شرکت‌های صادرات محور دارند.

در واقع با تحلیل این تاثیرپذیری و تاثیرگذاری‌ها می‌توانیم در زمینه سرمایه‌گذاری در سهام شرکت مورد نظر خود درک عمیقی‌تری پیدا کنیم. به عنوان مثال افزایش قیمت کالایی مانند فولاد، درآمد شرکت‌های فولادی را افزایش می‌دهد و در نتیجه تقاضا برای سهام آن شرکت افزایش پیدا می‌کند و در ادامه قیمت سهام آن شرکت رشد می‌کند. در جهان در حال حاضر چشم انداز کامودیتی‌ها مثبت و همراه با ثبات است. در ایران نیز چشم‌اندازی مثبت وجود دارد زیرا در تمام کشورهایی که قیمت دلار افزایش پیدا می‌کند این افزایش سیگنال مثبتی برای کامودیتی‌ها به حساب می‌آید و کالاهایی که به دلار معامله می‌شوند محرک رونق و توسعه آن حوزه صنعتی می‌شوند. در حال حاضر صورت‌های مالی شرکت‌های معدنی در بورس نشان از فروش و صادرات خوبی دارند بنابراین چشم‌انداز صنایع معدنی و کالا محور در ایران بسیار مثبت است.

 

صندوق های سرمایه گذاری با پشتوانه طلا

طلا، همانگونه که گفتیم جزو کامودیتی‌ها است و از جمله کامودیتی‌های سخت محسوب می‌شود، یعنی به صورت طبیعی وجود دارد. طلا یک کامودیتی ریسک‌گریز سنتی و از جمله بهترین ابزارهای اقتصادی بازار سرمایه نیز هست و بسیاری سرمایه‌گذاری بر آن را یکی از بهترین و مطمئن‌ترین راه‌ها برای مدیریت دارایی‌ها می‌دانند.

صندوق های طلا یکی از جدیدترین ابزارها برای سرمایه‌گذاری در این کامودیتی باارزش محسوب می‌شوند که به دلایلی چون قابلیت خرید واحدهای صندوق با سرمایه اندک، نبود خطرات سرقت طلا و …. در میان سرمایه‌گذاران محبوبیت بسیار زیادی یافته‌اند.
صندوق‌های طلا کامودیتی‌محور به شمار می‌روند یعنی بر پایه و محور کامودیتی هستند. همانگونه که گفتیم قیمت سهام گروه‌های کامودیتی محور، با توجه به نرخ‌های جهانی تغییر می‌کند و بنابراین این صندوق‌ها نیز از نرخ جهانی طلا تاثیر می‌پذیرند. در جهان نیز همانگونه که گفتیم چشم‌انداز مثبتی نسبت به کامودیتی‌ها وجود دارد و این نکته‌ای است که برای سرمایه‌گذاری در صندوق های طلا باید به آن توجه کرد.
نرخ جهانی طلا، بر قیمت آن در بازار همه کشورها اثرگذار است. بسیاری از تحلیلگران با ارائه اطلاعاتی درباره قیمت طلا و نفت در بلند مدت معتقدند این دو کامودیتی رابطه‌ای مستقیم با یکدیگر دارند و به زمانی که قیمت یکی از آن‌ها رشد کند، دیگری نیز روندی صعودی خواهد گرفت.
بنابراین صندوق‌های سرمایه‌گذاری در طلا، از جمله ابزارهای بازار سرمایه هستند که به دلیل قرار گرفتن بر پایه و محوریت کامودیتی‌ طلا، می‌توان آینده روشنی را برای آن‌ها پیش‌بینی کرد. صندوق زرین آگاه که با نماد مثقال در بورس معامله می‌شود، از جمله صندوق‌های با پشتوانه طلا است و راهکاری مناسب برای کسب سود از این فلز گرانبها محسوب می‌شود.

سخن پایانی

 

در تعریف این که کامودیتی چیست گفتیم که کالایی که قابلیت معامله با کالای مشابه را دارد کامودیتی یا کالای اولیه نام دارد و معمولا در دسته مواد اولیه صنایع قرار دارند. ویژگی اصلی کامودیتی‌ها را قیمت و یکی از مهمترین عوامل تاثیرگذار بر ‌آن‌ها را میزان عرضه و تقاضا عنوان کردیم و گفتیم که کشورهایی مانند چین به این علت که بزرگترین مصرف‌کننده کامودیتی هستند، محرک اصلی رشد کامودیتی‌ها در جهان به حساب می‌آیند.

 

4 دیدگاه
  • علی....قربانی
    پاسخ
    ارسال شده در20:33,1400/08/02

    خیلی خوب بود….

  • یوسف ایوبی
    پاسخ
    ارسال شده در13:55,1400/09/12

    بسیار عالی و مفید و کاربردی

  • شادی دزفولی
    پاسخ
    ارسال شده در14:51,1400/12/16

    توضیحات خوبی بود. ممنون از تیم Agahinevesh

  • مریم (شهلا) ایجاد
    پاسخ
    ارسال شده در07:00,1400/12/23

    با سلام و سگاس.. بسیار مفید بود

ارسال دیدگاه

دیدگاه
نام
ایمیل
وبسایت

ارتباط با ما

آدرس شرکت سبدگردان آگاه:

تهران- خیابان نلسون ماندلا-کوچه مدیر-خیابان شهید علی یزدان پناه- پلاک 91

کدپستی: 1968837141

تلفن: 91004001-021

نمابر: 82154250-021

پست الکترونیک: info@agahinvest.com

تماس با ما